Yüksek sanatçı ödemeleri dans müziğine nasıl zarar veriyor?



Gece hayatı kültürü büyük bir tehlike ile karşı karşıya. Ancak bu sefer ne devletler ne de yasalar bu tehlikenin en büyük kaynağı değil. Birçok endüstri paydaşına göre gece hayatı kültürünün en büyük tehlikesi bu sıralar gittikçe yükselen sanatçı ödemeleri. Eğer maliyetler bu yönde artmaya devam ederse ekonomik bir balon oluşacağını ve büyük festivaller ile büyük sanatçılar dışında tüm endüstrinin uzun solukta geri döndürülemeyecek zarara uğrayabileceğinden endişe ediliyor.


Herkes sanatçı maliyetlerinin gereğinden fazla olduğu konusunda hemfikir ama bunun kimin sorumluluğu olduğu konusunda fikir ayrılıkları bulunuyor. Berlinli DJ, prodüktör ve plak şirketi sahibi Ben Rau'ya göre orantısız dağılım bu problemin kaynağı. ''Yüksek ödeme alabilen sanatçılar müzik endüstrisinin sadece yüzde 1'ini oluşturuyor'' diyerek vurguluyor. Pretty Pretty Good'dan Dan Summer'a göre ise sanatçı ajanslarının eskiden olduğu gibi organizatörler ile pazarlık kapılarını kapatması ve sadece yüksek para ödeyen organizatörler ile çalışması kültürün kendisine zarar veriyor. ''Bu maliyetlerde küçük ama iyi işler başaran organizatörlerin hayatta kalması mümkün değil. Pazarlık kapılarını kapattığınızda onlara yok olmaktan başka çare bırakmıyorsunuz'' diyor.

Posthuman’dan Josh Doherty ise sponsorlu festival ve etkinliklerin şişirilmiş ücretler ödeyerek sanatçı ajanslarının beklentilerini yükselttiğini ve artık ajansların belirli ücretlerin altında çalışmadığını ifade ediyor. Fabric'ten Andy Blackett ise birini suçlamak yerine tüm sektörü kırılma noktasına taşımakta herkesin bir parmağı olduğunu söylüyor: ''Sektörün bu hale gelmesinden hepimiz sorumluyuz. Tek bir kişiyi suçlayamazsınız.''


Geçtiğimiz on yılda dans müziği için çok şey değişti. IMS Business raporu'na göre, endüstrinin değeri 2012'de 4 milyar dolar iken 2018'de 7 milyar dolara yükseldi. Dans müziği şimdi dünya çapında tahmini 1,5 milyar dinleyiciyle dünyanın en popüler üçüncü türü. DJ'ler büyük şirketlerin marka elçisi haline geldiklerinden de dolayı pazarlama tarafındaki harcamalar da yüzde 30 oranında büyüme gösterdi. Bu da yeni kitlelere ulaşarak sürekli büyüme gösteren bir dans müzik endüstrisi fenomenini oluşmasına yardımcı oldu. Rau'ya göre bu fenomen 'orta kademe DJ'ler için seyahat etme imkanlarını artırırken dolaylı yoldan düşen şarkı gelirleri ve alternatif gelirleri azalan tüm sanatçılar daha yüksek paralar talep etmeye başladı. Bu da problemin kendisini doğurmaya başlamış oldu.''


Blackett'ın bir diğer eleştirisi ise doygunluk seviyesinin çok yüksek noktalara ulaşarak dans müziğin sıkıcı bir hale getirilmesi. ''Beş yıl geriye gittiğinizde Fabric gibi birkaç yer vardı. Çoğumuz kendi konseptlerimizi ve gecelerimizi geliştirmiştik. Şimdi sektöre baktığımızda her hafta sonu Printworks'te, Tobacco Dock'ta ya da Hırvatistan'da ya da Ibiza'da büyük bir festival görmeniz mümkün. Hepsinde de aynı sanatçılar çıkıyor. Özgün bir iş kalmamaya başladı.''


Sektörün dengesiz bir biçimde büyüme göstermesi Amerika'da 2008 yılında gerçekleşen ''Mortgage Balonu''na benziyor. Blackett'a göre ''toplu bir yıkım'' yaşanması an meselesi. Sumner da aynı fikirde. ''Açıkçası dans müziği artık son büyüme adımlarını yaşıyor. Bu işte çok fazla arz ve çok fazla talep var, bunu anlıyorum. Ancak bunun sürekli böyle sürmeyeceğini anlamamak için gerçeklere gözlerinizi kapamış olmanız gerekiyor. Çöküş altta başlarsa bundan üstler de etkilenecektir her krizde olduğu gibi. Eğer küçük organizatörler kaybolursa sektörün çöküşü çok kolay olacaktır.''


''Küçük kulüpler olmadan, ajanslar ve sanatçıları belli bir noktada ücretlerini düşürmek zorunda kalacaklar. Sonuçta her hafta sonu festivalde çalmanız mümkün değil'' diyor Blackett. ''Yeraltı kültürü daha da genişleyecek. Şu an dans müziği olması gerektiği duruşu kaybetmiş durumda. Bunu tekrardan kazanmamız gerekecek.''

Dans müziğinin yeraltı köklerine dönüşü bazılarına çekici gelebilir. Ancak, elektronik müzik ekosistemine şişirilmiş sanatçı ücretleri, gereksiz ambargo anlaşmaları ve headliner kültürünün yaratacağı yıkımın toparlanması yıllar alabilir.

Bu yüzden tüm sektör paydaşlarının bir an önce herkes için çok geç olmadan aksiyon alması gerekiyor.